بیابانزایی قوم سبأ، دشمنان مردم و محیط زیست

در سورۀ سبأ درباره "قوم سبأ" و سیل بنیان کن که آثار آبادی آنها را از بین برد، یاد شده است.

عامل این عذاب این دعا و خواست آنان عنوان شده است که آبادی های نزدیک به هم نداشته باشند. مؤلف  تفسیر نمونه این خواست را ناشی از تکبر و خودخواهی توانگران این قوم می داند که جابجایی راحت فقیران میان این آبادی های را موجب زحمت خود و مواجهه با درخواستهای مالی نیازمندان در شعاع مثلاً چند ده کیلومتری می دانستند.

آنها با اقدام به تخریب طبیعت و از بین بردن پیوستگی و آبادی های نزدیک بهم، کفران نعمت کردند و باعث راه افتادن سیل، شسته شدن خاک و بیابانزایی شدند. درختان انبوه ، پیوسته و پر ثمر آن سرزمین تبدیل به درختان بیابانی و بی ثمر شد.

این انتقام الهی را خداوند به واسطه قوانین طبیعت از آنها ستاند.

نورمان را از دنیا آورده ایم

در آیۀ 13 از سورۀ حدید می خوانیم: 

"روزی که مردان منافق و زنان منافق به کسانی که ايمان آورده اند می گويند: درنگی کنيد تا از نورتان فروغی گيريم گويند : به دنيا بازگرديد و ازآنجا نور بطلبيد ميانشان ديواری برآورند که بر آن ديوار دری باشد ، درون آن رحمت باشد و بيرون آن عذاب

در این آیه شریفه، مرحله ای از احوال آخرت ترسیم می شود که بدکاران و منافقین در مجاورت نیکوکاران قراردارند و از آنها نور می جویند. پاسخ به آنه اینست که ما این نور را اینجا بدست نیاورده ایم. بلکه از پشت سرمان (دنیا) آورده ایم. شما هم ببینید امکان آن هست که برگردید و تقاضایی بکنید! 

اول آنکه گویی در ظلمات هول انگیز احوال روز قیامت، هرکسی باید روشنایی همراه خود داشته باشد. 

دوم، این نور ذاتی است و قابل اجاره کردن نیست!

چگونه صبر کنی بر آنچه خبر نداری؟

در ابتدای شاگردی موسی از خضر علیهما السلام، حضرت خضر جمله ای حکیمانه در مقابل اصرار موسی برای همراهی او می گوید. پس از آنکه که به موسی اطلاع می دهد که نمی توانی برابر آنچه از من می بینی صبور باشی، می فرماید: چطور ادعای صبر بر چیزی می کنی که به زوایای آن واقف نیستی؟ 

پس معلوم می شود انسان هر چه دانایی بیشتری داشته باشد صبورتر است و اینرا در زندگی روزمره نیز به تجربه نیز دریافته ایم.

ذی القرنین و ساختن سدی بین السدین

در ابتدای جزء 16 در آیات 93 تا 98 از سورۀ کهف از ذی القرنین یاد شده است که به منطقه ای با خصوصیت میان دو سد رسیده است که اهالی آن حرف نمی فهمیده اند. 

پس از آن در آیات قرآن حکایت در میان گذاشتن مشکل یأجوج و مأجوج از سوی آنها و درخواست ساخت سد توسط ذی القرنین برای جلوگیری از هجمه های یأجوج و مأجوج مطرح می شود. 

حال سؤال اینجاست که آیا منظور نفهمیدن قول توسط این قوم چیست؟ اگر به زبان دیگری تکلم می کرده اند که نمی توان گفت زبان نفهم بوده اند. 

پس می توان گفت که افراد این قوم با اصوات با یکدیگر ارتباط برقرار می کرده اند و پس از مدتی هم ذی القرنین با آنها ارتباط برقرار کرده است و درصدد رفع مشکل آنها برآمده است.

خودفراموشی

در قرآن کريم از معضل "خودفراموشي" انسان ياد شده است. البته اين مفهوم با "بيخود شدن" که مضموني عرفاني است و در جذبه هاي معنوي رخ مي نماياند (الهم ارزقنا!) متفاوت است.

ادامه نوشته

انحراف فرعون چه بود؟

در پست مؤمن آل فرعون ذکري از اين شخصيت رفت که پس از تهديد فرعون و پاسخ موسي عليه السلام، دفاع مبسوطي از دعوت او البته در پرده و پوشيده کرده است:

سوره غافر آيه 26

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُونِى أَقْتُلْ مُوسَى‏ وَلْيَدْعُ رَبَّهُ إِنِّى أَخَافُ أَن يُبَدِّلَ دِينَكُمْ أَوْ أَن يُظْهِرَ فِى الْأَرْضِ الْفَسَادَ

و فرعون گفت: مرا بگذاريد تا موسى را بكشم و او پروردگارش را به يارى طلبد (تا نجاتش دهد) همانا من مى‏ترسم كه دين شما را تغيير دهد يا در اين سرزمين فساد بر پا كند.

سوره غافر آيه 27

وَ قَالَ مُوسَى‏ إِنِّى عُذْتُ بِرَبِّى وَ رَبِّكُم مِّن كُلِ‏ّ مُتَكَبِّرٍ لَّا يُؤْمِنُ بِيَوْمِ الْحِسَابِ‏

و موسى گفت: من به پروردگار خود و پروردگار شما از (شرّ) هر متكبّرى كه به روز حساب ايمان ندارد پناه مى‏برم.

ادامه نوشته

مؤمن آل فرعون

از رسول خدا(ص) روايت شده كه فرمود: " سبقت يافتگان همه امت‏ها سه نفرند كه حتى چشم بر هم زدنى به خدا كفر نورزيدند. على بن ابيطالب، مؤمن آل يس (همان کسى که به مردم (انطاکيه) مى گفت از فرستادگان خدا پيروى کنيد، از کسانى پيروى کنيد که پاداشى از شما نمى خواهند و خود هدايت يافته اند) و مؤمن آل فرعون." (ترجمه الميزان، ج 7، ص 122، بحث روايى)

قرآن کريم از «مؤمن من ال فرعون» ياد کرده و در آيات 28 الي 48 سوره مؤمن (همان سوره غافر) از دفاع جانانه او از حضرت موسي و خنثي شدن توطئه ترور حضرت موسي توسط فرعون سخن مي گويد.

ادامه نوشته

منهاي فقر

در کتاب جديد استاد محمدرضاحکيمي با نام "منهاي فقر" توجه به معناي عدالت و نهايتً محو فقر در جامعه اسلامي شده است. البته اين کتاب گردآوري نظرات استاد در اين موضوع از خلال آثار ايشان است و از اين لحاظ نوشته مستقلي محسوب نمي شود.

در بخشي از اين کتاب تعبير قرآن درباره هدف بعثت انبيا و ارسال رسل "ليقوم الناس بالقسط" تبيين شده است.

ادامه نوشته

منظور از قسم های سوره شمس

در سوره شمس يازده قسم براي بيان مطلبي توسط خداوند برده مي شود. اين نشان از اهميت موضوعي دارد که در کانون اين قسمها قرار گرفته است.

اما مطلب اصلي که اين همه تأکيد و مقدمه چيني نياز داشته چيست؟

ادامه نوشته

محبوب حق

آيت الله جوادي آملي در توضيح آيه 31 از سوره آل عمران

"قُلْ إِن کُنتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونِي يحْبِبْکُمُ اللّهُ وَيغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَاللّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ "

بگو: اگر خدا را دوست مي داريد از من پيروي کنيد تا خدا شما را دوست بدارد و گناهانتان را بر شما ببخشايد و خدا آمرزگار و رحيم است.

توضيحي به اين مضمون مي فرمايد که مقام حب پروردگار مطلوب است، اما ابتداي راه است و انسان بايد تلاش کند که محبوب خداوند شود...

چه خوشست حال اولياي خدا و زبان زيبای معاشقه با معبود:

اللهم اَنتَ کَما اُحب، فَاجعلني کَما تُحب.